مجوز ترخیص کالا سند یا مجوز رسمی است که نشاندهندهی انطباق کالای وارداتی با قوانین و مقررات گمرکی، بهداشتی، استاندارد و فرهنگی کشور است. این مجوز برای آزادسازی کالا در گمرک صادر میشود و بدون آن کالا اجازه خروج از گمرک را نخواهد داشت.
به بیان دیگر:
ترخیص کالا به فرایند آزادسازی کالا از گمرک گفته میشود که شامل تکمیل اظهارنامه، پرداخت مالیات و عوارض، کسب انواع مجوزهای قانونی و دریافت پروانه ترخیص است.
چرا مجوز ترخیص ضروری است؟
۱. رعایت قواعد ملی و بینالمللی
مجوزها تضمینکننده مطابقت با استانداردهای فنی، بهداشتی، قرنطینهای، فرهنگی و امنیتی هستند .
۲. پیشگیری از قاچاق و تخلف
اجرای دقیق مجوزها باعث جلوگیری از ورود کالاهای ممنوع یا خطرناک میشود.
۳. تسهیل در تجارت
داشتن مجوزهای صحیح باعث کاهش تأخیر در گمرک و جلوگیری از پرداخت جرایم یا انبارداریهای طولانی میگردد.
۴. حمایت از مصرفکنندگان و تولید داخلی
نظارت بر ایمنی و کیفیت اقلام وارداتی، سلامت عمومی و ثبات بازار داخلی را تضمین میکند .
واردات کالا و ترخیص فوری کالا از گمرک
مشاوره تخصصی با شماره تماس 09177748404
انواع مجوزهای ضروری ترخیص کالا
مجوزهای مورد نیاز بسته به ماهیت کالا متفاوتند، از جمله:
۱. مجوز ثبت سفارش
ابتداییترین مجوز ورود کالاست که توسط سازمان توسعه تجارت ایران صادر میشود تا اجازه واردات فراهم شود.
۲. مجوز استاندارد
تأییدیهای است از سازمان ملی استاندارد ایران، که نشان میدهد کالا از آزمایشگاههای معتبر گواهی کنترل کیفیت دارد. اگر ارزش کالا کمتر از ۳۰۰۰ دلار یا تعداد کمتر از ۵ عدد باشد، معمولاً نیاز به این مجوز نیست.
۳. مجوز بهداشت/وزارت بهداشت
برای کالاهای بهداشتی، آرایشی، دارویی و مواد غذایی نیاز به تأیید وزارت بهداشت/سازمان غذا و دارو است .
۴. مجوز قرنطینه نباتی یا دامی
برای اقلام کشاورزی و حیوانی، طبق استانداردهای سازمان دامپزشکی یا سازمان حفظ نباتات، به مجوز قرنطینه نیاز است.
۵. مجوز وزارت راه و حملونقل
برای کالاهایی که با کشتی یا سیستمهای حملونقل بینالمللی منتقل میشوند باید از وزارت راه یا راهداری مجوز دریافت شود.
۶. مجوز ارشاد
برای واردات ماشینآلات چاپی، رسانهای یا برخی رسانههای فرهنگی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صادر میشود .
۷. سایر مجوزها
شامل مجوز از سازمان انرژی اتمی، مخابرات، میراث فرهنگی، جهاد کشاورزی و … که برای برخی کالاهای خاص لازم هستند.
مراحل دریافت مجوز و ترخیص کالا (گام به گام)
گام ۱: ثبت سفارش
واردکننده ابتدا در سامانه ثبت سفارش وزارت صنعت، معدن و تجارت درخواست ثبت سفارش میدهد و مجوز اولیه صادر میشود .
گام ۲: ورود کالا به انبار گمرک
کالا به اماکن گمرکی وارد و قبض انبار صادر میشود.
گام ۳: ثبت اظهارنامه الکترونیکی
واردکننده یا نماینده قانونی، اطلاعات کالا را در سامانه “EPL” یا “پنجره واحد تجارت فرامرزی” وارد کرده و اظهارنامه را ثبت میکند.
گام ۴: دریافت کوتاژ و تعیین مسیر
پس از ثبت اظهارنامه، شماره کوتاژ تخصیص یافته و سیستم ریسک، کالا را در مسیر سبز، زرد یا قرمز قرار میدهد.
گام ۵: کنترل و ارزیابی کالا
بازرسی فنی انجام و احتمال ارسال کالا برای آزمایشگاه یا ارزیابی حضوری در انبار افزایش دارد .
گام ۶: اخذ مجوزها
در این مرحله باید مجوزهای مرتبط (استاندارد، بهداشت، قرنطینه، حمل، ارشاد و …) تهیه و به گمرک ارائه شود.
گام ۷: تعیین تعرفه و پرداخت هزینهها
کارشناس گمرکی تعرفه کالا را مشخص کرده، سپس هزینههایی مانند حقوق و عوارض گمرکی، سود بازرگانی، مالیات و هزینههای گمرکی باید پرداخت شود.
گام ۸: صدور پروانه سبز/پته گمرکی
پس از پرداخت، گمرک پروانهای جهت خروج کالا صادر میکند:
پروانه سبز برای کالاهای تجاری؛
پته برای کالاهای غیرتجاری مثلاً سوغاتی با ارزش کم.
گام ۹: بارگیری و خروج کالا
با دریافت پروانه، صاحب کالا یا ترخیصکار اجازه بارگیری و خروج کالا از انبار گمرک مییابد.
نکات مهم و چالشها
– مدت زمان توقف کالا در گمرک
کالاها بهطور معمول تا ۳ ماه مجاز به نگهداری رایگان هستند؛ در صورت تمدید کتبی ممکن است تا ۵ ماه باقی بمانند. در غیر این صورت طبق مقررات گمرکی، روی کالا اعمال متروکه میشود .
– استفاده از ترخیصکار
ترخیص کالا نیاز به تجربه و تسلط بر قوانین دارد؛ اکثر واردکنندگان ترجیح میدهند از ترخیصکاران مجرب استفاده کنند چرا که باعث کاهش خطرات و تسریع فرآیند میشود .
– انتخاب مسیر سبز، زرد یا قرمز
این انتخاب به صورت ریسکمحور یا تصادفی انجام شده و بر اساس سابقه صاحب کالا، نوع کالا، کشور مبدا، ارزش، وزن و … تعیین میگردد; مسیر سبز کمترین بازرسی را دارد.
– هزینههای جانبی
بخشی از هزینهها شامل دستمزد ترخیصکار، انبارداری، آزمایشگاه، کارشناسی و عملیات بارگیری است که بسته به کالای موردنظر متفاوت خواهد بود.
– موارد استثنایی
برخی از کالاها مانند نمونه، نمایشگاهی، همراه مسافر یا حمل با پست بینالمللی ممکن است بدون ثبت سفارش یا مجوزهای معمول ترخیص شوند.
جمعبندی نهایی
مجوز ترخیص کالا تأییدیه رسمی از مراجع متولی (استاندارد، قرنطینه، بهداشت و…) است که برای خروج قانونی کالا از گمرک و ورود به بازار داخلی ضروری است.
فرآیند کلی شامل ثبت سفارش، ورود کالا، اظهار الکترونیکی، دریافت کوتاژ، ارزیابی، اخذ مجوزها، پرداخت عوارض، صدور پروانه و خروج کالا است.
بهکارگیری ترخیصکار مجرب باعث سهولت، سرعت و کاهش ریسک میشود.
رعایت دقیق دستورالعملها، مدارک و مهلتها ضروری است؛ در غیر این صورت کالای وارداتی ممکن است با مشکلاتی شامل انبارداری طولانی، اعمال متروکه یا پرداخت جریمه مواجه شود.
اگر کالاهای شما نیاز به مجوزهای خاص دارند، حتماً قبل از ورود به گمرک، مراحل قانونی دریافت مجوز را طی کنید تا زمان و هزینه اضافی متحمل نشوید.
پیشنهاد برای خوانندگان
اگر واردکننده هستید یا قصد واردات کالا دارید، پیشنهاد میشود:
- از همان ابتدا با ترخیصکار آگاه و با تجربه مشورت کنید.
- از رویههای گمرکی دقیق اطلاع داشته باشید.
- مجوزهای لازم را قبل از ورود کالا انجام دهید.
- زمانبندی گمرک برای نگهداری رایگان را در نظر داشته باشید تا هزینههای اضافی را کاهش دهید.
مطالعه این مقاله به شما کمک میکند تا مسیر پیچیده ترخیص کالا را بشناسید، از مجوزهای لازم آگاه شوید و فرآیند قانونی و صحیح را برای ورود کالا به کشور به بهترین شکل انجام دهید. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید با تیم ما در لیان تجارت کارن در ارتباط باشید.
